ثبت نرخ حق بیمهٔ متفاوت (استثنای نرخ بیمه) برای یک کارمند در باجه
آموزش ثبت استثنای نرخ حق بیمهٔ تأمین اجتماعی برای یک کارمند در باجه: سهم کارگر، سهم کارفرما و بیمه بیکاری اختصاصی که هم در فیش حقوقی و هم در لیست بیمهٔ همان کارفرما اعمال میشود.
آخرین بازبینی: نسخهٔ اپ: 0.194.0 بازبین: تیم باجه
در این صفحه
حق بیمهٔ تأمین اجتماعی معمولاً با نرخ عادی محاسبه میشود: ۷٪ سهم بیمهشده، ۲۰٪ سهم کارفرما و ۳٪ بیمه بیکاری. اگر برای یک کارمند نزد یک کارفرمای مشخص باید نرخ دیگری اعمال شود (مثلاً بیمه بیکاری به او تعلق نمیگیرد)، آن نرخ را یک بار بهعنوان استثنای نرخ بیمه ثبت کنید. باجه همان نرخ را در فیش حقوقی و در لیست بیمهٔ ماهانهٔ همان کارفرما به کار میبرد.
نامها، کارگاهها و ارقام تصاویر این راهنما ساختگیاند و فقط برای آموزش استفاده شدهاند.
استثنا کجا اعمال میشود؟
یک استثنا سه مشخصه دارد: کارمند، کارفرما و بازهٔ اثر (تاریخ شروع، و تاریخ پایان که اگر خالی بماند یعنی بدون پایان). استثنا فقط وقتی اعمال میشود که هر سه بخوانند:
- فیش حقوقی: وقتی دورهٔ حقوق همان کارفرما با بازهٔ اثر همپوشانی دارد.
- لیست بیمه: وقتی مالکِ کد کارگاهیِ لیست همان کارفرمای استثناست و ماه لیست در بازهٔ اثر قرار دارد.
برای کارفرماهای دیگرِ همین کارمند، نرخ عادی اعمال میشود. اگر برای یک کارمند و کارفرما چند استثنای همپوشان ثبت شده باشد، استثنایی که تاریخ شروعش جدیدتر است اعمال میشود.
۱. دیدن ضرایب یک فرد از لیست افراد حقیقی
۱. مسیر منابع انسانی لیست افراد حقیقی را باز کنید.
۲. در ردیف فرد، منوی گزینهها را باز کنید و اطلاعات بیمه را بزنید.
پنجرهٔ اطلاعات بیمه شمارهٔ بیمهٔ فرد و ضرایب او را نشان میدهد:
- اگر استثنای جاری نداشته باشد، کادر سبز ضرایب بیمهای عادی را میبینید.
- اگر داشته باشد، کادر این شخص دارای ضرایب بیمهای خاص است و زیر آن کارفرما، سه نرخ و بازهٔ اثرِ هر استثنا را میبینید.
- استثناهای منقضی، غیرفعال یا آینده جداگانه و با برچسب وضعیتشان فهرست میشوند تا معلوم باشد امروز اعمال نمیشوند.

دیدن ضرایب دسترسی جداگانه نمیخواهد. هر کسی که این پنجره را برای فرد باز کند، ضرایب او را هم میبیند.
۲. رفتن به صفحهٔ استثناها
پایین همان پنجره، دکمهٔ مدیریت استثناهای نرخ بیمه را بزنید. اگر دسترسی ثبت استثنا ندارید، نام دکمه مشاهدهٔ استثناهای نرخ بیمه است. صفحه فقط با استثناهای همین فرد باز میشود و بالای آن نوشته شده است که فهرست محدود به اوست. اگر دسترسی ثبت دارید، با نمایش همه همهٔ استثناهای کارفرمای خودتان را میبینید.
همین صفحه از منوی بیمه استثناهای نرخ بیمه هم باز میشود.

ستون وضعیت اثر نشان میدهد هر استثنا امروز چه وضعی دارد:
| برچسب | معنی |
|---|---|
| در حال اعمال | امروز در بازهٔ اثر است و فعال است. |
| هنوز شروع نشده | تاریخ شروع آن نرسیده است. |
| منقضی | تاریخ پایان آن گذشته است. |
| غیرفعال | سوییچ فعال آن خاموش است و در هیچ تاریخی اعمال نمیشود. |
۳. ثبت یک استثنای تازه
۱. در صفحهٔ استثناها، دکمهٔ افزودن (علامت +) را بزنید. پنجرهٔ افزودن استثنای نرخ بیمه باز میشود.
۲. کارفرما از قبل پر شده است: کارفرمای نقش فعال شما. استثنا را فقط برای کارفرمای خودتان میتوانید ثبت کنید.
۳. در کارمند کد ملی فرد را وارد کنید.
۴. سه نرخ را به درصد وارد کنید: نرخ سهم کارگر، نرخ سهم کارفرما و نرخ بیمه بیکاری. هر سه با نرخ عادی پر شدهاند؛ فقط نرخی را که فرق دارد عوض کنید.
۵. تاریخ شروع اثر را انتخاب کنید. اگر استثنا تاریخ پایان ندارد، تاریخ پایان اثر را خالی بگذارید.
۶. در صورت نیاز در توضیحات دلیل استثنا را بنویسید (مثلاً شمارهٔ نامه یا بخشنامه) و ذخیره را بزنید.

برای یک کارفرما، یک کارمند و یک تاریخ شروع فقط یک استثنا ثبت میشود. اگر نرخ از تاریخ دیگری تغییر میکند، استثنای قبلی را با تاریخ پایان اثر ببندید و استثنای تازه را از تاریخ جدید ثبت کنید. سابقهٔ نرخهای قبلی هم به این شکل حفظ میشود.
میانبر از خطایابی لیست بیمه: اعضای هیئت مدیره
به مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره بیمه بیکاری تعلق نمیگیرد (دستور اداری ۱۰۰۰/۱۴۰۰/۱۰۱۵۳؛ توضیح کامل). اگر در لیست بیمه، چه لیست پیمان و چه دفتر مرکزی، برای آنها بیمه بیکاری حساب شده باشد، پردازش و خطایابی ریز لیست هشدار میدهد و کنار هشدار دکمهٔ ثبت استثنای نرخ بیمه را میگذارد. با زدن آن:
۱. همین پنجرهٔ افزودن استثنای نرخ بیمه باز میشود و کادر پیشنهاد خطایابی لیست بیمه
بالای آن است.
۲. کارفرمای لیست، شخص، نرخهای عادی سهم کارگر و کارفرما، نرخ بیمه بیکاری ۰٪، تاریخ شروع اثر برابر اول ماه لیست، و در صورت ثبت، تاریخ پایان عضویت هیئت مدیره از قبل پر شدهاند.

۳. مقادیر را بررسی و ذخیره کنید. پس از ذخیره به همان لیست بیمه برمیگردید.
۴. استثنا روی ردیفهای از قبل ساختهشده خودکار اعمال نمیشود. در تغییرات گروهی سهم بیمه بیکاری را با محاسبه خودکار دوباره حساب کنید.
۴. ویرایش، غیرفعال کردن یا حذف
- غیرفعال کردن موقت: سوییچ ستون فعال را در ردیف استثنا خاموش کنید. استثنا حذف نمیشود و هر وقت لازم شد دوباره روشنش کنید.
- ویرایش یا حذف: از منوی ستون عملیات گزینهٔ ویرایش یا حذف را بزنید.
استثناهای کارفرماهای دیگر در صفحه دیده میشوند، ولی سوییچ و منوی عملیات آنها برای شما غیرفعال است.
۵. اثر استثنا در لیست بیمهٔ ماهانه
- فرم ریز لیست: وقتی فردِ دارای استثنا را در لیست بیمهٔ کارفرمای او ثبت یا ویرایش میکنید، بخش حق بیمه کادر این فرد نزد کارفرمای این کارگاه استثنای نرخ بیمه دارد را نشان میدهد. سهمها با نرخ همین فرد محاسبه میشوند و درصد کنار هر سهم هم همان نرخ است.
- تغییرات گروهی: گزینهٔ محاسبه خودکار برای سهم کارگر، سهم کارفرما و بیمه بیکاری، هر فردِ دارای استثنا را با نرخ خودش و بقیه را با نرخ عادی محاسبه میکند.
- کنترل خطا: اگر سهم ثبتشدهٔ این فرد با نرخ استثنای او نخواند، پیام خطا نرخ اختصاصی او را میگوید؛ مثلاً «بیمه بیکاری باید ۰٪ حقوق و مزایای مشمول باشد (استثنای نرخ بیمهٔ این فرد)».

محدودیت فعلی: وقتی ریز لیست را از فایل DBF به لیست بیمه منتقل میکنید، سهم کارفرما و بیمه بیکاری با نرخ ثابت ۲۰٪ و ۳٪ ساخته میشوند و استثنا در این مرحله اعمال نمیشود. بعد از انتقال، ردیفهای افرادِ دارای استثنا را انتخاب کنید و برای هر سه سهم محاسبه خودکار را بزنید. کنترل خطای لیست هم این ردیفها را تا اصلاح نشدهاند نشان میدهد.
دسترسی
- دیدن ضرایب یک فرد دسترسی جداگانه نمیخواهد. گزینهٔ اطلاعات بیمه با دسترسی «ویرایش افراد حقیقی» دیده میشود و هر کسی که این پنجره را برای فردی باز کند، ضرایب او را هم میبیند.
- ثبت، ویرایش و حذف استثنا با همان دسترسی «ویرایش لیست بیمه تامین اجتماعی و بیمهشدگان» انجام میشود و دسترسی تازهای لازم نیست. دامنه هم همان دامنهٔ لیست بیمه است: کارفرمای نقش فعال شما. کسی که مشاهدهٔ همهٔ لیستهای بیمه را دارد، برای هر کارفرمایی میتواند استثنا ثبت کند.