تنظیم ضرایب حق‌بیمهٔ پیمان (ماده ۳۸) برای قرارداد و مفاصاحساب

تأمین اجتماعی برای هر قرارداد مقاطعه‌کاری، ناخالص کارکرد را در یک یا چند ضریب ضرب می‌کند (ضریب حق‌بیمهٔ پیمان موضوع ماده ۳۸) و «حق‌بیمهٔ برآوردی» را مطالبه می‌کند. باجه امکان ثبت این ضرایب و دیدن پیش‌نمایش برآوردی را می‌دهد، در دو جا:

• روی قرارداد: برآورد و پیش‌بینی خودِ پیمانکار.
• روی مفاصاحساب: ضریبی که خود سازمان تأمین اجتماعی برای آن دوره اعمال کرده است.

این دو مستقل‌اند؛ مثلاً ممکن است برآورد شما «عمرانی» باشد و محاسبهٔ واقعی سازمان «غیرعمرانی».

مبلغ نمایش‌داده‌شده یک برآورد است، نه محاسبهٔ رسمی تأمین اجتماعی. مقایسهٔ خودکار آن با حق‌بیمهٔ قطعی لیست‌ها هنوز در دست پیاده‌سازی است.

پیش‌نیازها

• قرارداد ثبت شده باشد (ثبت قرارداد).
• دسترسی مشاهدهٔ ضرایب را داشته باشید؛ برای ثبت، ویرایش و حذف دسترسی‌های جدا لازم است. بدون دسترسی ویرایش، پنجره فقط‌خواندنی باز می‌شود (متن بند و پیش‌نمایش در دسترس‌اند). علاوه بر آن باید به خودِ قرارداد دسترسی داشته باشید.

۱. باز کردن پنجره

• از قرارداد: مسیر امور قرارداد ها ›قرارداد ها را باز کنید، منوی گزینه‌های ردیف قرارداد را باز و ضرایب حق بیمه پیمان را بزنید.
• از مفاصاحساب: در صفحهٔ مفاصاحساب‌ها (آموزش)، در منوی ردیف همان گزینه را بزنید.

عنوان پنجره مشخص می‌کند برای چه چیزی ثبت می‌کنید: «برآورد پیمانکار» (قرارداد) یا «محاسبهٔ سازمان تامین اجتماعی» (مفاصاحساب).

۲. انتخاب دسته‌بندی

بالای پنجره، زیر دسته‌بندی قرارداد: یکی از چهار دسته را انتخاب کنید:

دسته	وقتی
نامشمول ماده ۳۸	قرارداد مشمول نیست؛ ضریبی اعمال نمی‌شود و فقط هشدار می‌بینید.
عمرانی (طرح تملک دارایی‌های سرمایه‌ای)	قراردادهای طرح‌های عمرانی. باید نوع قرارداد عمرانی را (پیمانکار یا مهندس مشاور) انتخاب کنید و بر حسب مورد فهرست بها / تیپ (شرط الف) یا شماره طرح تملک دارایی (شرط ب) را بنویسید.
غیرعمرانی	ضریب از سه ورودی ساخته می‌شود (بخش ۳).
حالت‌های خاص غیرعمرانی	بندهای ویژهٔ بخشنامه (بند ۳۸ تا ۵۳) که ضریب جدا دارند.

۳. غیرعمرانی

• درصد مکانیکی (ماخذ ۷٪) و درصد دستی (ماخذ ۱۵٪): سهم کارکرد را بین بخش مکانیکی و دستمزدی تقسیم کنید؛ جمع دو عدد ۱۰۰ می‌شود.
• مبلغ مصالح عهدهٔ کارفرما: به کارکرد افزوده می‌شود و با ماخذ ۷٪ حساب می‌شود.
• مبلغ مصالح عهدهٔ پیمانکار: فقط ثبت اطلاعات است و به کارکرد اضافه نمی‌شود.

۴. حالت‌های خاص

در بند بخشنامه (حالت خاص) بند را جستجو و انتخاب کنید. با زدن علامت «!» کنار آن، متن بند بخشنامه را می‌خوانید. اگر پیام ضرایب پیش‌فرض این بند تأییدنشده‌اند دیدید، درصدهای تفکیک آن بند هنوز تأیید کارشناسی نشده است؛ آن‌ها را با متن بند مقایسه و در صورت نیاز اصلاح کنید.

۵. سگمنت‌ها

هر قرارداد ممکن است چند ضریب داشته باشد (مثلاً بخشی از کارکرد با یک ماخذ و باقی با ماخذ دیگر). این ضریب‌ها در بخش سگمنت‌های ضریب: فهرست می‌شوند. پیش‌فرض را سامانه از دسته و ورودی‌ها می‌سازد و شما می‌توانید ویرایش کنید:

• نوع سهم: درصدی از ناخالص، مانده (خودکار) یا مبلغ ثابت.
• ماخذ (٪) و برچسب هر سگمنت.
• دکمهٔ دایره‌ای «افزودن سگمنت» ردیف تازه می‌سازد و «حذف سگمنت» ردیف را برمی‌دارد.
• بازتولید از پیش‌فرض سگمنت‌ها را از نو از روی دسته می‌سازد و ویرایش‌های شما را کنار می‌گذارد.

۶. پیش‌نمایش برآوردی

بخش پیش‌نمایش برآوردی: زنده محاسبه می‌شود:

• ناخالص کارکرد مبنا (ریال): یک مبلغ پیشنهادی از آخرین صورت‌وضعیت یا مبلغ قرارداد (در مفاصاحساب، از مبلغ مفاصاحساب) می‌آید که می‌توانید آن را برای آزمایش تغییر دهید.
• ضریب مؤثر: برآیند ماخذها که در آن سهم بیمهٔ بیکاری هم لحاظ شده است.
• حق‌بیمهٔ برآوردی (ریال): حاصل ضرب.

اگر ضریب مؤثر با ماخذ اعلام‌شده در «نحوه محاسبات» تأمین نخواند، پیام مغایرت ماخذ حق‌بیمه می‌آید؛ سگمنت‌ها را بازبینی کنید.

۷. ذخیره یا حذف

ذخیره پیکربندی را ثبت می‌کند. فقط یک پیکربندی برای هر قرارداد یا مفاصاحساب وجود دارد و ذخیرهٔ دوباره آن را جایگزین می‌کند. حذف پیکربندی آن را و همهٔ سگمنت‌هایش را پاک می‌کند (برای حذف دسترسی حذف لازم است). با انصراف بدون تغییر بسته می‌شود.